Φωνές και Μνήμες Μικρασίας και Κύπρου στη Λευκωσία

Παρουσίαση του πρώτου τόμου της δίτομης ιστορικής έκδοσης «Φωνές και Μνήμες Μικρασίας και Κύπρου», με έρευνα, συγγραφή και επιμέλεια του Δρ Χρύσανθου Χρυσάνθου. Μέσα από αρχειακό υλικό, σπάνιες φωτογραφίες και μαρτυρίες, αναδεικνύονται οι ιστορικοί δεσμοί μεταξύ των δύο τόπων και οι ιστορίες των προσφύγων της Μικρασίας που βρήκαν καταφύγιο στην Κύπρο μετά το 1922.

Ο πρώτος τόμος, 768 σελίδων, συγκεντρώνει πρωτογενές αρχειακό υλικό, σπάνιες φωτογραφίες και αυθεντικές μαρτυρίες, με στόχο να φωτίσει τη μακραίωνη σχέση της Κύπρου με τις πόλεις των νότιων ακτών της Μικρασίας, όπως η Αττάλεια, η Αλάνια και η Μερσίνα.

Από τη Μικρασία στην Κύπρο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ιστορίες των προσφύγων της Μικρασίας που, μετά την Καταστροφή του 1922, αναζήτησαν καταφύγιο στην Κύπρο, είτε προσωρινά είτε μόνιμα, προσπαθώντας να χτίσουν μια νέα ζωή.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η περίπτωση του Αναστάσιου Τοσουνόγλου από την Αλάνια, ο οποίος εγκαταστάθηκε στην Κύπρο και δημιούργησε οικογένεια.

Μέσα από τα κεφάλαια του βιβλίου εξετάζονται οι ιστορικοί, θρησκευτικοί, εκπαιδευτικοί, εμπορικοί και κοινωνικοί δεσμοί μεταξύ Κύπρου και Μικρασίας, καθώς και η ζωή των ελληνικών κοινοτήτων στην περιοχή της Αλάνιας. Ταυτόχρονα, καταγράφονται τα γεγονότα που οδήγησαν στην Καταστροφή της Μικρασίας, η άφιξη των προσφύγων στην Κύπρο, οι συνθήκες καραντίνας στον σταθμό καραντίνας της Δεκέλειας, η φροντίδα που τους παρασχέθηκε και οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν προσπαθώντας να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.

Όπως επισημαίνει ο Δρ Χρύσανθος Χρυσάνθου, η Μικρασία και η Κύπρος ακολούθησαν «παράλληλες ζωές», με κοινές ιστορικές και πολιτιστικές αναφορές, αλλά και τη βασανιστική εμπειρία του ξεριζωμού.

Στόχος των εμπλεκομένων είναι η έκδοση να λειτουργήσει ως «ταπεινή κιβωτός της ιστορικής μνήμης», διασώζοντας μαρτυρίες και τεκμήρια που φωτίζουν μια σημαντική πτυχή της ιστορίας των δύο τόπων.

Το εκτενές ερευνητικό υλικό που συγκεντρώθηκε οδήγησε στην απόφαση για την προετοιμασία δεύτερου τόμου, του οποίου η ολοκλήρωση αναμένεται εντός του 2027.

Παρουσιάσεις στη Λευκωσία, τη Λεμεσό και την Αθήνα

Η επίσημη παρουσίαση του πρώτου τόμου θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2026, στις 19:30, στο Ceremonial Hall of the Cultural Institution of the Holy Monastery of Kykkos "Archangel", στη Λευκωσία, υπό την αιγίδα του Ιδρύματος «Anastasios and Euphrosyne Tosounoglou».

Ακολουθεί η παρουσίαση της έκδοσης στη Λεμεσό, στο πλαίσιο της 5ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Λεμεσού, που θα πραγματοποιηθεί από 20-22 Νοεμβρίου 2026.

Ο κύκλος των παρουσιάσεων θα ολοκληρωθεί στις 26 Νοεμβρίου 2026, στο Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα.

Η έκδοση πραγματοποιήθηκε χάρη στη χορηγία της Άννας Τοσουνόγλου-Χριστοφή, προέδρου και ιδρύτριας του Ιδρύματος «Anastasios and Euphrosyne Tosounoglou», και είναι αφιερωμένη στη μνήμη των γονέων της, καθώς και σε όλους τους πρόσφυγες της Μικρασίας και τους Κύπριους πρόσφυγες.